Sau một thời gian dài vận hành, bộ nhông sên dĩa (NSD) trên chiếc Exciter 150 của bạn chắc chắn sẽ không tránh khỏi tình trạng bị rơ nhão, sên kêu lách cách hoặc các răng dĩa bị mòn sắc cạnh. Nhiều anh em thường có tâm lý e ngại việc tự sửa chữa vì sợ phức tạp hoặc không đủ đồ nghề chuyên dụng, dẫn đến việc phải ra tiệm và mất thêm một khoản chi phí công thợ không đáng có.
Nếu bạn cứ tiếp tục duy trì bộ NSD đã xuống cấp, xe không chỉ vận hành kém mượt mà còn gây hao tổn công suất động cơ. Trong trường hợp sên quá giãn hoặc nhông bị mòn vẹt, nguy cơ tuột sên hay đứt sên khi đang di chuyển tốc độ cao là rất lớn, gây nguy hiểm trực tiếp cho người lái. Việc chăm sóc xe không chỉ dừng lại ở việc vệ sinh hay kiểm tra bình xăng con (đối với các dòng xe đời cũ), mà bộ truyền động chính là linh hồn quyết định độ bốc và an toàn của chiếc Exciter 150.
Thực tế, cách thay nhông sên dĩa Exciter 150 tại nhà không hề khó như bạn nghĩ. Chỉ với những dụng cụ cơ bản như khóa 10, 17, 19 và một chút tỉ mỉ, bạn hoàn toàn có thể tự tay làm mới bộ truyền động cho “xế cưng”. Dưới đây là các bước thực hiện chuẩn kỹ thuật:
-
Chuẩn bị: Đặt xe trên chống đứng, chuẩn bị bộ NSD mới phù hợp và các dụng cụ tháo lắp.
-
Tháo bộ NSD cũ: Tháo nắp che nhông trước, nới lỏng trục bánh sau và tháo rời các bu-lông cố định dĩa tải.
-
Vệ sinh cốt máy: Đây là bước quan trọng thường bị bỏ qua tại các tiệm sửa xe nhanh. Hãy lau sạch bụi bẩn và dầu nhớt cũ quanh khu vực nhông trước.
-
Lắp đặt bộ mới: Tiến hành lắp nhông, dĩa và luồn sên mới vào. Đảm bảo các mắt sên được kết nối chắc chắn bằng khóa sên.
-
Căn chỉnh: Tăng sên sao cho có độ chùng từ 20-30mm và siết chặt các ốc trục.
1. Dấu hiệu nhận biết bộ nhông sên dĩa Exciter 150 cần thay mới
Trong quá trình bảo dưỡng xe máy, bộ truyền động đóng vai trò then chốt trong việc truyền tải công suất từ động cơ đến bánh sau. Đối với dòng xe Exciter 150, việc nhận diện sớm các dấu hiệu xuống cấp của nhông sên dĩa không chỉ giúp xe vận hành ổn định mà còn đảm bảo an toàn cho người lái. Dưới đây là những biểu hiện rõ rệt nhất cho thấy đã đến lúc bạn cần thực hiện cách thay nhông sên dĩa Exciter 150 tại nhà:
-
Tiếng động lạ từ bộ truyền động: Khi di chuyển, nếu bạn nghe thấy tiếng lách cách hoặc tiếng kim loại va chạm phát ra từ khu vực hộp sên, đây là dấu hiệu cho thấy sên đã bị giãn (vọng sên) hoặc các mắt sên không còn khớp hoàn hảo với răng dĩa.
-
Độ rơ và độ chùng của sên vượt mức cho phép: Dù bạn đã tiến hành tăng sên nhiều lần nhưng sợi sên vẫn nhanh chóng bị chùng lại sau một thời gian ngắn sử dụng. Điều này chứng tỏ các chốt sên đã bị mòn, không còn khả năng duy trì độ căng tiêu chuẩn.
-
Răng nhông và dĩa bị mòn vẹt, sắc nhọn: Bằng mắt thường, bạn có thể quan sát hình dáng các răng trên dĩa tải. Nếu các răng không còn hình dạng tù mà trở nên sắc nhọn như răng cưa, hoặc bị khuyết sâu một bên, đây là tình trạng cực kỳ nguy hiểm vì rất dễ dẫn đến hiện tượng trượt sên hoặc nhảy sên khi thốc ga.
-
Hiện tượng giật cục khi sang số hoặc tăng tốc: Khi bộ nhông sên dĩa không còn đồng bộ, việc truyền lực sẽ bị ngắt quãng. Bạn sẽ cảm nhận rõ sự rung lắc hoặc xe bị giật nhẹ khi bắt đầu di chuyển, làm giảm đáng kể trải nghiệm lái xe mượt mà vốn có của dòng Exciter.
-
Sên bị chết mắt (mắt sên cứng): Một số mắt sên bị khô dầu hoặc gỉ sét dẫn đến tình trạng không thể gập mở linh hoạt. Khi đi qua nhông trước, các mắt sên này sẽ gây ra độ rung lớn, làm tổn hại đến trục cốt máy nếu không được xử lý kịp thời.
2. Chuẩn bị dụng cụ và phụ tùng cần thiết để thay nhông sên dĩa tại nhà
Để quá trình thực hiện diễn ra thuận lợi và tránh làm hư hỏng các chi tiết cơ khí, việc chuẩn bị đầy đủ dụng cụ là bước quan trọng đầu tiên. Thay vì phụ thuộc vào các thiết bị chuyên dụng tại xưởng, nhà cung cấp phụ tùng xe máy xemay2banh khuyên bạn chỉ cần trang bị một bộ dụng cụ cầm tay cơ bản nhưng đảm bảo chất lượng.
Về mặt dụng cụ kỹ thuật
Dưới đây là những món đồ không thể thiếu để thao tác trên dòng Exciter 150:
-
Bộ khóa và đầu tuýp: Bạn cần các cỡ 10mm, 12mm, 14mm, 17mm và 19mm để mở ốc tán bánh sau, ốc chặn nhông và các chi tiết phụ trợ.
-
Cây T hoặc khóa 8mm: Dùng để tháo nắp che nhông trước (cần tháo gác chân trước bên trái để thao tác dễ dàng hơn).
-
Kềm rút: Hỗ trợ tháo lắp khóa sên (phe cài) một cách an toàn.
-
Dụng cụ vệ sinh: Một ít dầu hỏa (hoặc dung dịch vệ sinh sên chuyên dụng) và bàn chải để làm sạch các mảng bám lâu ngày trong hộc nhông trước.
Lựa chọn phụ tùng thay thế
Khi chọn mua nhông sên dĩa cho Exciter 150, bạn nên ưu tiên các thương hiệu có uy tín để đảm bảo hiệu suất truyền động. Thông số tiêu chuẩn của dòng xe này thường là nhông 14 và dĩa 42 teeth. Bạn có thể chọn sên có phốt cao su (O-ring hoặc X-ring) để giảm thiểu tiếng ồn và tăng độ bền, mặc dù việc vệ sinh sẽ cần kỹ lưỡng hơn một chút so với sên tiêu chuẩn.
Lưu ý về không gian làm việc
Hãy đảm bảo xe được dựng trên chống đứng vững chắc trên bề mặt phẳng. Một môi trường làm việc đủ ánh sáng và sạch sẽ không chỉ giúp bạn thao tác chính xác mà còn giúp kiểm tra tốt hơn tình trạng của các bộ phận liên quan khác như bạc đạn bánh xe hay cao su đùm. Chuẩn bị tốt khâu này sẽ giúp bạn tự tin hơn khi bắt tay vào các bước tháo lắp kỹ thuật tiếp theo.
Xem thêm :
3. Hướng dẫn chi tiết cách thay nhông sên dĩa Exciter 150 chuẩn kỹ thuật
Việc tự thay nhông sên dĩa (NSD) không chỉ giúp bạn hiểu hơn về chiếc xe mà còn đảm bảo mọi chi tiết được lắp đặt tỉ mỉ nhất. Hãy thực hiện theo 5 bước tiêu chuẩn dưới đây:
Bước 1: Tháo nắp che nhông trước và nới lỏng các chi tiết

Đầu tiên, bạn cần tháo nắp nhựa bảo vệ nhông trước (thường dùng khóa 10). Sau đó, sử dụng khóa hoặc đầu khẩu 17 và 19 để nới lỏng trục bánh sau. Lưu ý, bạn cũng cần nới lỏng hai con ốc tăng sên ở cuối gắp xe để bánh sau có thể di chuyển lên phía trước, giúp việc tháo sên cũ dễ dàng hơn.
Bước 2: Tháo sên và bộ NSD cũ
Sử dụng kìm nhọn để tháo khóa sên (nếu là sên có khóa rời) hoặc dùng dụng cụ cắt sên nếu là sên tán. Sau khi lấy sên ra, bạn tiến hành tháo 2 con ốc giữ nhông trước và 4 (hoặc 6) con ốc cố định dĩa tải ở bánh sau.
Bước 3: Vệ sinh khu vực cốt máy và cùi dĩa
Đây là bước mà các tiệm sửa xe thường bỏ qua do áp lực thời gian. Khi đã tháo hết bộ phận cũ, bạn nên dùng dung dịch tẩy rửa chuyên dụng để làm sạch bùn đất, dầu nhớt đóng cặn lâu ngày tại cốt nhông trước và bề mặt cùi dĩa. Một bề mặt sạch sẽ giúp bộ NSD mới vận hành ổn định và không bị bám bẩn ngay lập tức.
Bước 4: Lắp đặt nhông và dĩa mới
-
Nhông trước: Lắp nhông vào cốt máy, chú ý mặt chữ thường hướng ra ngoài. Siết chặt ốc giữ nhông đúng lực.
-
Dĩa sau: Đặt dĩa mới vào cùi dĩa, bắt các con ốc đối xứng nhau để lực ép được đều, tránh tình trạng dĩa bị vênh khi quay.
Bước 5: Luồn sên và căn chỉnh độ chùng

Luồn sợi sên mới qua nhông và dĩa, sau đó kết nối hai đầu sên bằng khóa sên mới. Quan trọng nhất là bước tăng sên: bạn cần điều chỉnh hai bên tăng sên sao cho bánh xe thẳng hàng và sên có độ chùng (độ dao động) khoảng 20-30mm tại điểm giữa của gắp xe. Cuối cùng, siết chặt trục bánh sau và lắp lại nắp che nhông trước.
4. Những lưu ý quan trọng khi căn chỉnh độ chùng sên sau khi lắp đặt
Việc lắp được bộ nhông sên dĩa mới lên xe chỉ mới hoàn thành 80% công việc. 20% còn lại nằm ở kỹ năng căn chỉnh, điều này quyết định trực tiếp đến độ bền của bộ truyền động và cảm giác lái. Dưới đây là những lưu ý cốt tử mà bạn cần nắm vững:

-
Xác định độ chùng tiêu chuẩn: Đối với dòng Exciter 150, độ chùng của sên lý tưởng nhất nên dao động trong khoảng từ 20mm đến 30mm. Bạn dùng tay đẩy sên lên xuống tại điểm giữa của gắp xe để đo khoảng cách này. Nếu chỉnh quá căng, sên sẽ nhanh giãn và gây áp lực lớn lên bạc đạn cốt nhông; ngược lại, sên quá chùng sẽ gây ra tiếng khua khó chịu và dễ văng sên khi đi vào ổ gà.
-
Căn chỉnh vạch kẻ trên gắp xe: Ở hai bên trục bánh sau luôn có các vạch kẻ căn chỉnh. Bạn phải đảm bảo số vạch ở cả bên trái và bên phải hoàn toàn trùng khớp nhau. Nếu bánh sau bị lệch (không thẳng hàng với nhông trước), dĩa tải sẽ nhanh bị mòn một bên và sên thường xuyên bị nhảy, thậm chí làm hỏng nhông sên dĩa chỉ sau thời gian ngắn sử dụng.
-
Kiểm tra tại “điểm chết” của sên: Sên thực tế không giãn đều trên toàn bộ sợi dây. Sau khi tăng sên, hãy quay bánh xe và kiểm tra độ chùng ở nhiều vị trí khác nhau. Nếu có một đoạn quá căng hoặc quá chùng (thường gọi là điểm chết), bạn cần ưu tiên chỉnh độ chùng dựa trên vị trí căng nhất để đảm bảo an toàn khi vận hành.
-
Siết lực trục bánh sau vừa đủ: Một sai lầm phổ biến là siết ốc trục bánh sau quá mạnh hoặc quá lỏng. Hãy sử dụng lực vừa đủ để cố định bánh xe, sau đó kiểm tra lại độ chùng một lần cuối vì khi siết ốc, sên thường có xu hướng căng thêm một chút so với lúc chưa siết.
-
Kiểm tra độ tự do của bánh xe: Sau khi hoàn tất, hãy dùng tay quay mạnh bánh sau. Bánh xe phải quay trơn tru, không có cảm giác bị sượng hay phát ra tiếng kêu lạ từ phía nhông trước. Đây là dấu hiệu cho thấy bạn đã thực hiện cách thay nhông sên dĩa Exciter 150 đúng kỹ thuật.



